Grand Prix Retro eregalerij – John Surtees

John Surtees is de enige persoon die zowel op twee als op vier wielen de wereldtitel weet te veroveren. Na zeven kampioenschappen op de motor, waarvan vier in de koningsklasse, stapt de Brit over naar de Formule 1. In 1964 wordt Surtees in een Ferrari wereldkampioen.

Motorfietsen. Daar draait het om in het gezin Surtees. Vader is eigenaar van een motorzaak en een niet onverdienstelijk racer. Surtees senior wordt drie keer Brits zijspankampioen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat John op elfjarige leeftijd al op de motor zit. Zes jaar later wint hij de allereerste race waaraan hij meedoet.

Succes met MV Augusta

Na een seizoen racen voor het fabrieksteam van Norton stapt Surtees in 1956 over naar MV Agusta. Voor het Italiaanse team komt hij uit in zowel de 350cc als 500cc-klasse. In vijf jaar tijd wint Surtees zeven wereldtitels.

De prestatie van de Brit wekken interesse uit de autosport. Surtees gaat in op de uitnodiging van Ken Tyrrell om met een F3 Cooper te racen in Goodwood. Hij eindigt als tweede achter Lotus-coureur Jim Clark. Colin Chapman, teameigenaar van Lotus, laat Surtees in 1960 vier Formule 1-races rijden.

Indruk

Hoewel hij drie keer de finish niet haalt, spreekt de tweede plaats op Silverstone zeer aan. Ook het rijden in Portugal maakt indruk. Surtees kwalificeert zich op pole position en noteert de snelste raceronde. Problemen met de radiator beroven hem van een eventuele overwinning.

Ondanks een aanbieding van Lotus maakt Surtees de overstap naar Cooper. Hij stopt met motorracen en richt zich volledig op de Formule 1. Met twee vijfde plaatsen als beste resultaat kiest Surtees in 1962 voor Lola. Hij staat dat jaar twee keer op het podium, maar net niet op de hoogste trede. In het kampioenschap eindigt Surtees als vierde.

Naar Ferrari

Opnieuw wisselt hij van team. Enzo Ferrari is gecharmeerd van de Brit en haalt hem naar de Italiaanse renstal. Op de Nürburgring boekt Surtees zijn eerste GP-zege en staat dat jaar ook nog twee keer op het podium. Hij kan zich niet mengen in de titelstrijd. Drie uitvalbeurten en een diskwalificatie in de laatste vier races doen Surtees de das om.

In 1964 lijkt de Brit opnieuw geen rol te kunnen spelen in de strijd om de wereldtitel. In de eerste vier Grand Prix’ valt hij drie keer uit. De kansen van Surtees keren na een derde plaats op Brands Hatch. Hij wint vervolgens op de Nürburgring en Monza. Een tweede plaats op Watkins Glen zorgt ervoor dat de beslissing in het kampioenschap valt in de laatste race in Mexico. Er zijn drie kanshebbers: Surtees, Clark en Graham Hill.

Spanning

Hill heeft de beste papieren. Hij leidt het kampioenschap op vijf punten gevolgd door Surtees. Clark volgt op vier punten van de Ferrari-coureur.

Hill wordt in Mexico al snel in de wielen gereden door Lorenzo Bandini, teamgenoot van Surtees. De Brit speelt vervolgens geen rol van betekenis meer. Clark gaat aan de leiding van de race met Surtees op een derde plaats achter Dan Gurney. Als Clark in de laatste ronde door een olielek wordt getroffen, zakt de Schot weg naar de vijfde plaats. Surtees schuift af naar een tweede plek, voldoende op de wereldtitel voor zich op te eisen.

Zware crash

Een succesvol vervolg zit er niet in. De Ferrari-bolide is niet competitief genoeg en Surtees overleeft ternauwernood een zware crash tijdens de CanAm-series in Canada. Hij knokt zich terug en wint in 1966 de Grand Prix van België. Het is zijn laatste race voor Ferrari. Ruzie met teammanager doet Surtees besluiten te vertrekken en het seizoen af te maken bij Cooper. Met een zege in Mexico en twee podiumplaatsen sluit hij het jaar af als vice-wereldkampioen.

Surtees tekent bij Honda. In twee seizoenen wint hij slechts één Grand Prix en staat hij daarnaast nog drie keer op het podium. De Japanners keren eind 1968 de Formule 1 de rug toe en Surtees vindt onderdak bij BRM. Het wordt een frustrerend seizoen ondanks een derde plaats in de Verenigde Staten.

Een eigen team

In 1970 besluit Surtees het heft in eigen handen te nemen en in navolging van Jack Brabham en Bruce McLaren een eigen renstal op te richten: Surtees Racing Organisation.

In twee seizoenen is een vijfde plaats het hoogst haalbare. In 1972 staat Surtees nog wel bij twee Grand Prix’ op de deelnemerslijst. In Italië valt hij uit en in de Verenigde Staten gaat hij niet van start. Surtees besluit zijn helm definitief aan de wilgen te hangen en legt zich toe op de functie van teambaas. Grote successen blijven uit. Twee podiumplaatsen zijn de magere oogst en eind 1978 wordt de renstal opgeheven.

John Surtees – 11 februari 1934 – 10 maart 2017

Races: 111
Pole positions: 8
Zeges: 6
Wereldtitels: 1
Eerste race: 1960 Monaco
Eerste zege: 1963 Duitsland
Laatste zege: 1967 Italië
Laatste race: 1972 Italië

Jouw reactie