Grand Prix Retro eregalerij – Jim Clark

Jim Clark wordt beschouwd als één van de beste coureurs uit de Formule 1-historie. Een noodlottig ongeval maakt in 1968 een voortijdig einde aan het leven van de tweevoudig wereldkampioen. Tot het moment van overlijden is de Schot de coureur met de meeste zeges (25) en pole positions (33) in de koningsklasse van de autosport.

Het was helemaal niet vanzelfsprekend dat Clark zou uitgroeien tot een icoon van de sport. Geboren op een boerderij vlak bij de Engelse grens lijkt de autosportwereld een heel eind weg. Bovendien vinden zijn ouders voertuigen gebruiksvoorwerpen en niet iets om mee te racen.

Interesse in autosport

Autosport kent Clark alleen uit kranten en tijdschriften. De interesse groeit als zijn oudere zuster met een lokale coureur trouwt. Als Clark zijn rijbewijs haalt, schrijft hij zich in voor hill climbs en lokale races. In 1958 doet hij mee aan een race op Brands Hatch en eindigt als tweede achter de man met wie hij grote successen zal boeken: Colin Chapman.

Chapman is onder de indruk van de jonge Schot en biedt hem de kans om voor Lotus in de Formule Junior te rijden. Clark blinkt uit en Chapman besluit hem in 1960 over te hevelen naar het Formule 1-team van Lotus. Clark debuteert in de Nederlandse duinen. Hij kwalificeert zich als elfde en lijkt op weg naar punten als hij uitvalt met transmissieproblemen.

Keerzijde Formule 1

De punten pakt Clark wel in de volgende race in België, maar de Schot wordt ook geconfronteerd met de keerzijde van de autosport: de dodelijke ongevallen. Op Spa komen Chris Bristow en Alan Stacey om het leven bij crashes. Het maakt diepe indruk op Clark, die zelfs overweegt te stoppen.

Zover komt het niet. De Schot gaat door en in Portugal staat hij voor het eerst op het erepodium. Het is dan wel het laagste treetje, maar de potentie van Clark is duidelijk zichtbaar.

Seizoen eindigt in mineur

1961 is het eerste volle Formule 1-seizoen voor Clark. Hij heeft weinig in de melk te brokkelen, want de Ferrari’s zijn oppermachtig. Derde plaatsen in Nederland en Frankrijk zijn de hoogtepunten in het seizoen dat in mineur eindigt. En Clark heeft er zijn aandeel in.

Op Monza raakt de Schot betrokken bij de crash die niet alleen het leven kost van Wolfgang von Trips, maar ook van 14 toeschouwers. Opnieuw bezint Clark zich over zijn toekomst in de Formule 1. Chapman weet hem te overtuigen de autosport trouw te blijven.

In gevecht om de titel

Met de Lotus 25 is Clark in 1962 competitief. Hij wint in België zijn eerste Grand Prix en ook in Groot-Brittannië en de Verenigde Staten staat de Schot op de hoogste trede. In de laatste race van het seizoen, in Zuid-Afrika, valt de beslissing in het kampioenschap. Clark moet winnen om Graham Hill van de wereldtitel af te houden. Dat lijkt te lukken totdat een olielek twintig ronden voor het einde roet in eten gooien. Clark valt uit en Hill wordt wereldkampioen.

Een jaar later staat er geen maat op Clark. Hij is oppermachtig. Hij wint liefst zeven van de tien races. De zeven overwinningen zijn een record dat pas in 1984 door Alain Prost wordt geëvenaard en vier jaar later door Ayrton Senna wordt overtroffen. Daarnaast scoort Clark ook podiumplaatsen in Duitsland en de Verenigde Staten. De achtste plaats in Monaco tijdens de openingsrace is een kleine tegenvaller in een seizoen dat alleen maar hoogtepunten kent.

Net geen wereldtitel

Clark wint in 1964 drie van de eerste vijf races, maar valt daarna drie keer op rij uit. Na een zevende plaats in de Verenigde Staten valt andermaal de beslissing om de wereldtitel in de laatste race. Dit keer is Mexico het toneel van de strijd tussen Clark, Graham Hill en John Surtees. Net als twee jaar eerder voorkomt een olielek dat Clark de wereldtitel pakt. Hij eindigt de race als vijfde en dat is niet genoeg om Surtees van de titel af te houden.

Zes overwinningen leggen een jaar later de basis voor een tweede wereldtitel. Clark laat de Grand Prix van Monaco links liggen om in de Verenigde Staten deel te nemen aan de Indianapolis 500, die hij op zijn naam schrijft. Het seizoen eindigt een beetje in mineur vanwege uitvalbeurten in de laatste twee races.

Een minder seizoen

De nieuwe reglementen rondom de 3-liter motor zorgen ervoor dat Lotus in 1966 minder competitief voor de dag komt. Clark wint slechts één race en staat eenmaal op het podium. Hij valt vijf keer uit en gaat in Frankrijk niet van start nadat hij tijdens de training in botsing is gekomen met een vogel.

De start van 1967 is niet goed met twee uitvalbeurten, maar met de komst van de Lotus 49, aangedreven door de Ford-Cosworth DFV, zit er weer een stijgende lijn in de prestaties van Clark. De combinatie debuteert op Zandvoort en wint meteen. Daarna volgen nog drie overwinningen. Het is niet genoeg voor de titel. Clark sluit het seizoen af op een derde plaats.

1968

De goede resultaten bieden perspectief voor het daaropvolgende jaar. Clark trapt het seizoen uitstekend af met een zege in Zuid-Afrika. Het is niet alleen zijn laatste overwinning, maar ook zijn laatste race in de Formule 1. De volgende race is pas in mei in Spanje. Een maand ervoor reist Clark af naar Hockenheim om deel te nemen aan de Formule 2-race die hem fataal zal worden.

Jim Clark – 4 maart 1936 – 7 april 1968

Races: 72
Pole positions: 33
Zeges: 25
Wereldtitels: 2
Eerste race: 1960 Nederland
Eerste zege: 1962 België
Laatste zege: 1968 Zuid-Afrika
Laatste race: 1968 Zuid-Afrika

Jouw reactie